PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : قالی سیستان



sanchooli
سه شنبه ۱۸ بهمن ۹۰, ۲۲:۱۰
قالی سيستان كه تاريخي به درازي سرزمين كهن آفتاب دارد و در رديف بهترين بافته هاي ايراني است و بر جبين اين قالی انگاره هاي خاص به نشانه فرهنگ قومي و سرگذشت پيشينيان نقش بسته است كه در زمره شاهكارهاي هنر قالی به شمار مي رود.
كشف تكه هايي از پارچه هاي بافته شده توسط زنان در شهر سوخته با قدمت پنج هزار سال نشانگر فعاليت بانوان سيستاني از گذشته هاي بسيار دور در زمينه بافت پارچه و قالي و قاليچه است.
شروع قالیبافی در سیستان به دو هزارسال پیش برمی گردد که اقوام سکایی در دشت زرخیز سیستان ساکن شده و به کشاورزی پرداختند و بافندگی خود را همچنان حفظ کردند. قوم مذکور در قرن پنجم ق.م. قالی و گلیم می بافتند و نمد تولید می کردند و از گورهای آنان در شمال آلتایی واقع در سیبری، قالی، گلیم و نمد به دست آمده است.
در نوشته های اوایل دوره اسلامی، سیستان دارای بهترین بافته های ابریشمی و پشمی بوده است. شهرت بافته های سیستان در آغاز دوره اسلام نشان از سابقه طولانی و درخشان قالی بافی در منطقه دارد. کشف "قالی پازیریک" نشان می دهد که این قالی توسط اقوام سکایی بافته شده است و به جرأت می توان گفت سکاها نخستین کسانی بودند که بافته هایی بسیار زیبا از خود به جای گذاشته اند.
سکاها به رنگ سرمه*ای و فیروزه*ای علاقه شدیدی داشتند. در سیستان امروز هم قالی*هایی بافته می*شود که نقشه آن اصیل و ویژه همین منطقه است و زمینه آنها سرمه*ای است. در قالی پازیریک دومین رنگ غالب بعد از آبی، فیروزه*ای است. روی نمونه*های چند قالی قدیم سیستانی که باقی مانده رنگ زرد نسبتاً ایجی است که یادآور شکوه گندمزاران وسیع و پربار سیستان کهن است که امروزه هم بخشی از آن باقی است. سومین رنگ رایج در قالی پازیریک زرد است. دیگر رنگ مورد علاقه سکاها سرخ است و در قالی سیستانی مثل قالی*های بسیاری از نواحی دیگر ایران، رایج است.

قالی سیستانی کهن دارای مشخصه*های عمومی زیر است:
۱. گره: سکائی (ترکی یا متقارن).
۲. نوع رنگ: گیاهی و تقریباً پیرو الگوی عمومی رنگ*های گیاهی ایران.
۳. تار و پود: صرفاً پشم، تار، پشم سفید و کمتر قهوه*ای و شتری، پودپشم رنگ شده گاه خودرنگ (قهوه*ای، شتری، خاکستری و حنائی).

نقشه که بر دو دسته است:
دسته اول: نقشه*های سنتی شامل: خشتی، دو خشته، سه خشته، خشته*خشته (ترنج ترنج). کجاوه*ای، گلدانی، درختی.
دسته دوم: نقشه*هائی که رواج آنها در دوره*ای میانه نشان از سابقه آنها دارد مانند جنگلی، گل قندانی، چپات اشتر، مددخانی، قاب*قابی.

دیگر پدیده قابل توجه در قالی کهن سیستان، تار (چله)های عاجی است. این نیز خود نشانه* یک تجربه*ی طولانی است که قومی برای تارفرش خود از یک رنگ مشخص کهع در عین حال زیباترین و فراوان*ترین انواع پشم بومی است، استفاده کند. این کار علاوه بر این که به قالی سیستان مشخصه*ای زیبا می*بخشید، باعصر صرفه*جوئی هم بود زیرا دیگر احتیاجی به رنگ گردن پشم نبود و در عین حال نقش یک شناسنامه را داشت. دیگر ویژگی، تمایل یکنواخت گره*های قالی سیستان به چپ است.

رنگرزی
تا سال ۳۵ - ۱۳۳۰ رنگ*ها به صورت گیاهی بوده ولی از سال ۱۳۴۵ به بعد از رنگ شیمیائی برای رنگرزی استفاده می*کنند. در رنگرزی سنتی از چغک، گل گز، ناش (پوست انار) برگ تاک، پوست کالک، کونکار، رعفران، مشلگ (میوه چغک)، نیل، پلمک، زمی مشکک، رودنگ (روناس) و به عنوان دندانه از زاک (زاج سفید) و شار (زاج سیاه، اکسیدآهن) استفاده می*شد. احتمالاً در قدیم از پوست گردو و زردچوبه هم استفاده می*شده است.

روش رنگرزی قدیم (سنتی):
سنگ ترش را درون دیگ*های بزرگ می*ریختند و بعد نخ*ها را داخل دیگ می*ریختند و از شار (زاج سیاه، اکسید آهن) به عنوان دندانه برای ثبات رنگ استفاده می*گردند. البته از شار به مقدار خیلی کم استفاده می*کردند چون اگر برای زمان زیادی روی پشم بماند نسوج پشم را می*سوزاند.

ـ روش رنگرزی شیمیائی:
صرفاً از رنگ*های شیمیائی و نیل تولید هندوستان یا آلمان استفاده می*شود و رنگرز طبق فرمولی که یاد گرفته نخ*ها را همراه با رنگ*های شیمیائی (مثل آلیزارین) در خِم یعنی خم رنگرزی می*ریزد تا بجوشد و رنگ جذب نخ شود پس از آن نخ*ها را آویزان کرده تا آب آن بریزد و خشک شود.

سيستانيان
سه شنبه ۱۸ بهمن ۹۰, ۲۲:۳۰
قالی سیستان وصنایع دستی سیستانی همواره مورد تحسین بوده است.از قالی سیستان بیشتر بایدگفت واینکه قالی سیستان یک فرهنگ است نه یک صنایع دستی

42d3e78f26a4b20d412==