PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : معرفی رشته های صنایع دستی سیستان وبلوچستان,صنایع دستی سیستانیها



سیستانیها
دوشنبه ۲۳ تیر ۹۳, ۰۰:۰۶
صنایع دستی سیستان و بلوچستان
استان سیستان و بلوچستان همان گونه از نامش پیداست از پیوست دو قوم سیستانی و بلوچ تشکیل شده است. با توجه به اصالت صنایع دستی و آمیختگی آن با فرهنگ و سنت ها، این هنر ـ صنعت در هر منطقه نشأت گرفته از سنت ها، گویش ها و آداب و رسوم همان منطقه است. عمدتاً سوزن دوزی، سکه دوزی، سفال سازی، گلیم بافی، خورجین بافی، جواهرسازی، حصیربافی، خراطی، قالیچه و پلاس بافی در شمار صنایع دستی موجود به حساب می آیند.
استان سیستان و بلوچستان همان گونه از نامش پیداست از پیوست دو قوم سیستانی و بلوچ تشکیل شده است. با توجه به اصالت صنایع دستی و آمیختگی آن با فرهنگ و سنت ها، این هنر ـ صنعت در هر منطقه نشأت گرفته از سنت ها، گویش ها و آداب و رسوم همان منطقه است. عمدتاً سوزن دوزی، سکه دوزی، سفال سازی، گلیم بافی، خورجین بافی، جواهرسازی، حصیربافی، خراطی، قالیچه و پلاس بافی در شمار صنایع دستی موجود به حساب می آیند. اما آنچه که تاکنون تحت پوشش آموزشی و خدماتی مدیریت صنایع دستی استان قرار گرفته، عبارتند از سوزن دوزی و سکه دوزی بلوچ، بافت قالی و قالیچه، سفال سازی، حصیربافی، گلیم بافی و حفظ و احیاء صنایع دستی منسوخ شده که به اختصار معرفی می شوند.
سوزن دوزی:
سوزن دوزی، نقش بستن روی پارچه با نخ، یک شدن نخ و پارچه با هم و تشکیل نقشی زیبا و سنتی است. سوزن دوزی در نقاط مختلف استان به صورت های گوناگون انجام می شود. در زاهدان سبک دوخت شماره دوزی یا آسان تانکه، در زابل خامه دوزی، در منطقه سراسری پریواردوزی و در محدوده شهرستان ایرانشهر و نیک شهر سوزن دوزی دوتاری، موسم، چهارتاری و غیره که با توجه به موتیوهای سنتی شکل می گیرد. اما آنچه که در این رشته از صنایع دستی که یکی از رودوزی های منحصربه فرد کشور به حساب می آید، مشترک است، آمیختگی هنر دست و دقت چشم صنعت گر است، که به همین دلیل سوزن دوزی را به عنوان نور چشم زنان بلوچ می شناسند.
سفال سازی:
سفال سازی در خطه پهناور سیستان و بلوچستان سابقه ای تاریخی دارد. از آثار مکشوفه شهر سوخته سیستان تا بقایای برجای مانده سفال در منطقه ایرانشهر (قلعه بمپور و فنوج) و همه حکایت از قدمت این رشته از صنایع دستی استان است.
در ۳۵ کیلومتری شهرستان مرزی سراوان روستائی به نام کلپورگان قرار دارد. نام این روستا به همراه سفال آن زبانزد خاص و عام است. آنها که از هنر مایه ای اندوخته اند، خوب می دانند که سفال سنتی کلپورگان از جمله سفال های قدیمی و منحصربه فرد کشور به حساب می آید و سابقه ای چندین هزارساله دارد.
ساخت آن صرفاً با دست و بدون بهره گرفتن از هر نوع ابزار کار و چرخ سفالگری است. نقش سفال از آمیزش آب با سنگ تی توک و با دست صنعتگر شکل می گیرد و سپس مرحله پخت آن که با توجه به زیبائی طرح، رنگ و قدمت در بازارهای داخلی و خارجی مطرح است.
قالی و قالیچه:
بافت قالیچه های سنتی از دیرباز در منطقه سیستان رایج بوده که با توجه به وجود دام های اصیل و پشم حاصل از آنها، این هنر ـ صنعت نسل به نسل حفظ شده است. بعدها شرکت فرش و صنایع دستی، سبک جدید بافت قالی با دارهای عمودی را به این منطقه برد و هم اکنون دو نوع بافت ”سنتی و جدید“ در این منطقه انجام می شود. نقش های گلدانی، خشتی و مددخانی از نقش های زیبائی سنتی قالیچه زابل محسوب می شود.
قالی زابل با توجه به نوع بافت و گره از مرغوبیت مطلوبی برخوردار است و در بازارهای داخلی و حتی خارجی جایگاهی را به خود اختصاص داده است.
گلیم بافی:
یکی دیگر از رشته های صنایع دستی استان، بافت گلیم های سنتی محلی (گلیم بلوچی) است که در حوالی شهرستان خاش و حومه شهرستان سراوان بافته می شود.
این دست بافت ها با نقوش زیبای سنتی می توانند به عنوان کالائی با ارزش مطرح شوند. در حاشیه مرزی شهرستان زابل نیز بافت گلیم های محلی به شیوه سنتی رایج است.
سکه دوزی:
نوع دیگر از صنایع دستی انحصاری استان سکه دوزی است که به آینه دوزی، دکمه دوزی نیز معروف و به گویش محلی سامان هم گفته می شود. سکه دوزی با توجه به تنوع مواد اولیه و رنگارنگی پولک ها و درخشش آینه های ریز و درشت، طالبان زیادی دارد. مصرف اصلی آن تزئین اتاق ها، مرکب تازه عروسان است که به علت زیبائی، کارشناسان صنایع دستی، نوع کار را در طرح های متنوع ارائه و آماده عرضه کرده اند. موطن اصلی سکه دوزی در منطقه بلوچستان است. اکنون طرح های کوچک و بزرگ سکه دوزی در آپارتمان ها و منازل مسکونی، زینت بخش اتاق هاست.
حصیربافی:
وجود نخل های زینتی کوتاه که در بیابان های بلوچستان بسیار به چشم می خورد و به گویش محلی ”پیش Pish“ نام دارد، باعث بافت مصنوعات حصیری به ویژه طناب حصیری می شود. طناب حصیری عمدتاً در نوعی مبلمان خراطی شده ارزان قیمت به کار می رود و در فروشگاه های صنایع دستی عرضه می شود. نوعی زیرانداز، سجاده حصیری کتور، سیواس (کفش حصیری)، صافی، و غیره از جمله طرح های تولید شده با حصیر است که بیشتر در محل، مصرف دارد.

42d3e78f26a4b20d412==