PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : گلدوزی سیستانی,صنایع دستی سیستانی,صنایع دستی زابلی,سیاه دوزی وصنایع دستی سیستان وسیستانیها



سیستانیان
دوشنبه ۲۳ فروردین ۹۵, ۱۹:۵۲
گلدوزی سیستان :
.


http://www.sistaniha.info/imgup/12/1356097636_12_b69b60f804.jpg



گلدوزی سیستان



مقدمه :

از آنجا که سیستان از گذشته های دور تا دهه های اخیر یکی از مراکز مهم تولید ابریشم در ایران بوده است ، به تبع آن استفاده از نخ های ابریشمی در سوزندوزی های این دیار هم رواج داشته و دارد.

سیاه دوزی ، خومک دوزی ( خامه دوزی ) و گلدوزی از سوزندوزی های سیستان بانوان است.
در سیاه دوزی از نخ های بریشمی سیاه رنگ برای حاشیه ِ دامن ، دور یقه و سرآستین های لباس زنان و حاشیه دوزی ها استفاده می شود
.
خومک دوزی نیز استفاده از نخ های ابریشمی سفید رنگ است که روی جانماز ، کلاه عرقچین ، جلوی پیراهن و دور یقه لباس مردان دوخته می شود.

در سیاه دوزی و خومک دوزی نقوش هندسی بیشتر با استفاده از دوخت ِ زنجیره و دندان موشی روی پارچه دوخه می شود.

اما زنان ِ سیستان همچون زنان ِ دیگر نقاط ِ دنیا ، با استفاده از نخ های رنگین و زیبا ، محیط طبیعت خودشون رو علاوه بر روی ِ گلیم ها و قالی ها ، روی ِ پارچه ها نیز نقش زدند.

تعریف گلدوزی :

گل*دوزی هنری است برای دوختن طرح*های گل با سوزن روی پارچه.

تاریخچه گلدوزی :

قدیمی*ترین نمونه*های گلدوزی*شده*ی ایرانی که در دست است متعلق به دوره سلجوقی است.

گلدوزی سیستان :

گلدوزی نوعی از سوزندوزی های سیستان است که ا زدیرباز بین بانوان این خطه رواج داشته است.

نقوش ِ گلدوزی الهام گرفته از طبیعت است که شامل گل ها ، بوته ها و حتی حیواناتی است که در محیط ِ اطراف دیده می شود.

از بین گیاهان و حیواناتی که در نقوش گلدوزی های سیستان دیده می شود ، گل انار ، کمَلَک ( چکاوک کاکلی ) فراوانی ِ بیشتری دارد . شاید ذکر این نکته جالب باشد که کملک از پرنده هایی ست که در بین سیستانیان از نوعی تقدس برخوردار است و عموما از آن به عنوان ِ کملک ِ بِه گناه ( بی گناه ) یاد می شود که کشتن ِ بی دلیل اون رو بد می دونند.



http://www.sistaniha.info/imgup/12/1356097867_12_5a7b099007.jpg


گلدوزی سیستان ( نقش گل انار )


در گلدوزی از نخ های ابریشمی ِ رنگی و بعضا نخ های کاموایی ِ رنگی استفاده می شود. رنگ های استفاده شده در گلدوزی ها ، رنگ های شاد و روشن است که رنگ قرمز و سبز در آن فروانی ِ بیشتری دارد.

این نقوش بر روی پارچه های سفید رنگی که در گذشته دست بافته ی خود بانوان بوده دوخته می شده است.

گلدوزی بر روی ِ بقچه ها ، پرده ها ، لُنگ سرتراشک داماد * ، رویه ی متکا ، پشتی ، دستمال ها به ویژه دستمال هایی که عروس به داماد پیشکش می کنه و یا مادر ِ عروس به همراهان ِ خانواده ی داماد در حنابندان و سرتراشک هدیه می دهد ، دوخته می شود.

نکته ی جالبتر در دوخت ِ گلدوزی ها در سیستان ، دوخت ِ دسته جمعی بانوان بوده است! به طوریکه در قالب آیینی به نام ِ آرزوکَه ** ، دختران و زنان دور هم جمع می شدند و در کنار هم گلدوزی می کردند.

گلدوزی هر چند کمرنگ هنوز هم در بین سیستانیان ، چه آنان که هنوز در سرزمین ِ پدری ساکنند و چه آنان که سال هاست به مناطق دیگر به ویژه منطقه ی ترکمن صحرای استان گلستان مهاجرت کرده اند ، ادامه دارد.



توضیح : عکاس دختری که در حال گلدوزیه ، خانم هما ذهبی هستش .


* لُنگ سرتراشک : پارچه ای که دور گردن ِ داماد در عصر ِ عروسی می پیچند و به صورت آیینی سر و صورت او را اصلاح می کنند .

** آرزوکَه ( ârzoka ) : دور هم جمع شدن زنان و انجام دادن کارهایشان به صورت دسته جمعی آرزوکه گفته می شود.

42d3e78f26a4b20d412==